Wat eten mensen in Indonesië?
Indonesiërs eten bij bijna elke maaltijd rijst, ook bij het ontbijt, met een paar bijgerechten en sambal, en ze eten met lepel en vork of met de rechterhand.
Typische gerechten en hun calorieën
Ontbijt
Het ontbijt is rijst of rijstepap, vroeg gegeten en vaak bij een karretje gekocht. Nasi uduk is rijst gekookt in kokosmelk met ei, tempé en sambal, en bubur ayam is rijstepap met draadjes kip en kroepoek. Rijst van gisteren wordt nasi goreng, zo'n 610 kcal per bord. Veel mensen nemen er zoete thee of koffie en iets gefrituurds bij.
Lunch
De lunch, rond 12:00, is vaak nasi campur: een bord rijst met kleine porties groente, tempé, ei en vlees. In een warung, een klein familie eethuisje, staan de gerechten achter glas en wijs je aan wat je wilt. Gado gado, geblancheerde groente, ei en tahoe met pindasaus, is een gewone lunch van ongeveer 420 kcal.
Avondeten
Het avondeten valt vaak tussen 18:00 en 20:00. In veel huizen wordt één keer per dag gekookt en blijft het eten afgedekt op tafel staan, zodat iedereen eet als hij honger heeft. Het is rijst met soep of kerrie, een groentegerecht, gebakken tempé of tahoe en sambal. Rendang, rundvlees langzaam gestoofd in kokosmelk en kruiden uit West Sumatra, is zo'n 560 kcal met rijst.
Voorgerechten
Echte voorgerechten zijn er niet, alles komt tegelijk op tafel. Kroepoek, krokante crackers van garnaal of vis, eet je vooraf en bij de maaltijd. Saté, gegrilde spiesjes van kip, geit of rund met pindasaus, is zo'n 400 kcal voor vijf stokjes. In een Padangrestaurant zet de ober een tafel vol schaaltjes neer en betaal je alleen wat je eet.
Toetjes
Na het eten is er meestal fruit, zoals papaja, mango, salak of ramboetan. Zoetigheid is een snack: klepon zijn balletjes van rijstmeel gevuld met palmsuiker en gerold in kokos, es campur en es cendol zijn ijsdrankjes met kokosmelk, gelei en palmsuiker, en martabak manis is een dikke zoete pannenkoek die 's avonds wordt verkocht.
Drankjes
Es teh manis, zoete ijsthee, is het gewone drankje bij het eten. Kopi tubruk is grof gemalen koffie met heet water en suiker, die je drinkt als het drab naar de bodem is gezakt. Jamu, kruidendrankjes van kurkuma, gember en tamarinde, wordt 's ochtends nog op straat verkocht. De meeste Indonesiërs zijn moslim en veel van hen drinken geen alcohol.
Straateten
Straateten komt van karretjes en kraampjes die kaki lima heten. Bakso, soep met rundvleesballetjes van zo'n 390 kcal per kom, wordt met karretjes door de wijken geduwd. Soto ayam, kippensoep met kurkuma, is ongeveer 440 kcal. Pisang goreng, gebakken banaan, twee stuks zo'n 305 kcal, en martabak telur, een gevulde hartige pannenkoek, zijn favoriet in de avond.
Daar normaal, elders vreemd
Veel Indonesiërs vinden dat je pas echt gegeten hebt als je rijst hebt gehad, dus bij gebakken noedels kan er gewoon rijst naast. Eten met de rechterhand is op veel plekken normaal, en de linkerhand blijft van het eten af. Avocado is hier een zoet drankje, jus alpukat, gemixt met suiker en met chocoladesiroop erover. Tempé werd voor het eerst beschreven op Java in 1815.