Waar komt thee vandaan?
Thee komt uit China, waar het eeuwenlang werd gedronken voordat iemand opschreef hoe. Van daar ging het naar Japan, daarna brachten Nederlandse schepen het begin 17e eeuw naar Europa, en later verbouwden de Britten het in India.
TheeMok zwarte thee, ongeveer 250 ml3kcal
Een keizer en een blaadje
Het favoriete verhaal zegt dat keizer Shen Nung in 2737 voor Christus onder een boom water kookte toen er een paar blaadjes in zijn pot waaiden. Hij dronk het en vond het lekker. Het is een legende, en de UK Tea and Infusions Association vertelt het ook zo. Britannica zegt dat thee volgens de overlevering al sinds ongeveer 2700 voor Christus in China bekend is, maar niemand kan dat controleren. Wat we wel kunnen zeggen: thee is heel oud, en het begon in China.
Opgeschreven in China
De eerste verslagen komen veel later dan de legende. Britannica dateert het eerste gepubliceerde verslag over hoe je thee plant, verwerkt en drinkt op rond 350 na Christus. Eind 8e eeuw schreef Lu Yu de Ch'a Ching, de Theeklassieker, tijdens de Tangdynastie, toen thee de nationale drank van China werd. Rond 800 kwamen de eerste zaden in Japan aan, meegenomen door boeddhistische monniken die in China hadden gestudeerd, en in de 13e eeuw werd er thee verbouwd.
Nederlandse schepen en Engelse koffiehuizen
Europa kreeg zijn eerste thee van de Nederlanders, al zijn de bronnen het niet eens over het jaar. Britannica zegt dat de VOC de eerste lading in 1610 bracht, de UK Tea and Infusions Association zegt 1606. In Engeland schreef dagboekschrijver Samuel Pepys op 25 september 1660 dat hij voor het eerst een kop tee had gedronken, een Chinese drank. Een Londens koffiehuis had het in 1658 al aangeprezen. Het was zeldzaam en duur, iets voor de rijken.
Een koningin die thee dronk
Toen kwam Catharina van Braganza, een Portugese prinses die in mei 1662 met koning Karel II trouwde. In haar bruidsschat zat een kist thee. Ze dronk het in plaats van wijn en bier, en het hof deed haar na, daarna de adel, daarna de rijken. In 1664 stuurde de Oost-Indische Compagnie de koning en koningin een zilveren kistje thee uit haar post in Macau. In 1669, zegt Britannica, bracht de Engelse Oost-Indische Compagnie Chinese thee op de Londense markt.
Van China naar India en verder
Lang kwam alle thee van Europa uit China. In 1824 werden theeplanten gevonden in de heuvels van Assam, in 1836 begonnen de Britten thee te verbouwen in India, en in 1839 werd de eerste veiling van Assamthee gehouden. Ceylon, nu Sri Lanka, volgde in 1867. Theezakjes werden begin 20e eeuw in Amerika uitgevonden en werden in de jaren 1970 normaal in Groot-Brittannië. Een gewone kop is nu een theezakje, heet water en misschien een scheutje melk.