Wie heeft de gin-tonic uitgevonden?
Niet één persoon. Tonic kreeg in 1858 een patent, en de eerste bekende vermelding van een gin-tonic komt van een paardenrace in Brits-Indië, gedrukt in 1868.
Gin tonicGin tonic (een shot gin)158kcal
Een bittere bast uit Peru
Het verhaal begint met een boom. Onderzoekers van de University of Bristol leggen uit dat mensen in Zuid-Amerika al honderden jaren gemalen kinabast tegen koorts gebruikten voordat Spaanse kolonisten het in de 16e eeuw opmerkten. Jezuïeten brachten de bast rond 1630 naar Europa. Malaria, toen de ague genoemd, kwam veel voor in delen van Engeland, zoals de Fens in Cambridgeshire. In 1820 haalden scheikundigen het werkzame deel uit de bast. Ze noemden het kinine, en het was heel bitter.
Eerst medicijn
In de 18e eeuw onderzocht de Schotse arts George Cleghorn hoe kinine malaria kon voorkomen, niet alleen genezen. Country Life, dat de drankhistorici Walker en Nesbitt citeert, zegt dat het Britse leger in de jaren 1850 kinine in tonic begon te geven. De dagelijkse dosis was één tot twee grain, ongeveer 65 tot 130 milligram, vaak in sherry. Soldaten gebruikten welke sterke drank er maar was. Een rapport uit 1863 uit India en Ceylon beschrijft kinine in arak, een lokale sterke drank, en de marine nam haar dosis met rum.
De legende en de bronnen
Het beroemde verhaal zegt dat officieren in India hun kinine wegspoelden met gin en soda, volgens sommigen al in 1825. Walker en Nesbitt vonden geen enkel document dat dat steunt. Wat wel vastligt: Erasmus Bond kreeg in 1858 patent op een tonic met kinine. De gin sling, met gin, soda, suiker, ijs en citrus, bestond al minstens sinds 1829. En in 1868 drukte het Oriental Sporting Magazine gin and tonic als drankje dat bij een paardenrace in Sialkot werd geroepen. Hoe de twee elkaar vonden, is volgens hen frustrerend slecht gedocumenteerd.
Een drankje voor warme avonden
Elke vermelding van een gin-tonic uit de 19e eeuw die tot nu toe is gevonden, komt uit India, vaak met een link naar het leger. In 1870 noemde Schweppes zijn product al Indian Tonic Water. In de jaren 1870 en 1880 dronken mensen het om af te koelen, niet als medicijn. In de jaren 1880 kwam goedkope kinine van plantages in India, Sri Lanka en Java. In 1881 dreef een Zuid-Afrikaanse krant, The Lantern, de spot met een pas aangekomen Engelsman, herkenbaar aan zijn branie en zijn gin-tonic.
Wat er nu in je glas zit
Tonic van nu is veel milder. Country Life meldt dat tonic nu hoogstens 83 milligram kinine per liter bevat, dus een glas zou vijf tot tien keer meer nodig hebben om iemand te beschermen. In een luchtige proef uit 2004 dronken vrijwilligers een halve tot een hele liter tonic in een kwartier en kregen ze maar een kort, klein effect. De drank hield dus de bittere smaak en liet het medicijn vallen. Een gewone serve is nog steeds hetzelfde idee: een maatje gin, tonic en ijs.