Wie heeft espresso uitgevonden?
Meerdere Italianen, machine voor machine. Angelo Moriondo patenteerde in 1884 een stoomkoffiemachine, Luigi Bezzera en Desiderio Pavoni lieten in 1906 in Milaan caffè espresso zien, en Achille Gaggia gaf het zijn crema.
EspressoEén espresso, een enkele shot van ongeveer 30 ml3kcal
Een machine in Turijn
Het verhaal begint in 1884 in Turijn. Angelo Moriondo kreeg patent op nieuwe stoommachines voor het zuinig en direct bereiden van koffiedrank. Zijn machine werkte met water en stoom, maar zette koffie in grote hoeveelheden, niet kopje voor kopje. Smithsonian Magazine merkt op dat er geen enkele machine van hem bewaard is gebleven en dat er zelfs geen foto's van zijn. Moriondo is dus de eerste naam in het verhaal, al kan niemand nu nog proeven wat zijn machine maakte.
Eén kopje, snel gemaakt
De stap die espresso maakte tot wat het is, kwam uit Milaan. Luigi Bezzera bouwde wat Britannica de eerste bekende machine noemt die stoom en heet water door gemalen koffie in één kopje perste, waardoor het zetten van een paar minuten naar ongeveer 30 seconden ging. In 1903 kocht Desiderio Pavoni zijn patenten en voegde hij een overdrukventiel en een stoompijpje voor melk toe. In 1906 lieten de twee hun machine Ideale en caffè espresso zien op de wereldtentoonstelling in Milaan.
Snel, of speciaal voor jou
In het Italiaans betekent espresso snel of expres, en Britannica noemt de drank misschien wel het eerste fastfood. Smithsonian Magazine geeft nog een betekenis: op het moment zelf gemaakt, dus speciaal voor jou, nu meteen. Allebei kloppen ze. Britannica dateert de machine van Bezzera op 1902, Smithsonian Magazine zegt gewoon begin 20e eeuw. Waar niemand aan twijfelt, is dat de drank in de eerste jaren van de 20e eeuw in Noord-Italië werd geboren.
Gaggia en de crema
Vroege espresso werd gemaakt met stoom van ongeveer 1,5 tot 2 bar druk. Achille Gaggia veranderde dat met een machine met hendel en zuiger die water met 8 tot 10 bar door de koffie duwde. Smithsonian Magazine vertelt dat er toen een laagje schuim op kwam, en dat mensen daar wantrouwig over waren tot Gaggia het caffè crema ging noemen. Dat goudkleurige schuim, de crema, houdt volgens Britannica het aroma vast. Smithsonian noemt dit de geboorte van de moderne espresso.
Espresso nu
In 1961 kwam de Faema E61 met een motorpomp die steeds 9 bar gaf, en dat is nog altijd het basisidee achter de meeste machines in cafés. Espresso werd onderdeel van het dagelijks leven in Italië, verweven met de dag, zoals Britannica het zegt, en van daaruit bepaalde het hoe de hele wereld koffie drinkt. Het is de basis van de cappuccino en de latte. Een enkele espresso is nog steeds een klein kopje dat in ongeveer een halve minuut wordt gemaakt, en dat is zo ongeveer het hele punt van de naam.