Kto wymyślił precla?
Nikt nie wie, kto skręcił pierwszego. Wizerunki precli sięgają XI i XII wieku, a wtedy ten węzeł był już znakiem piekarzy w południowych Niemczech.
Precel bawarskiDuży precel bawarski250kcal
Mnich i ręce do modlitwy
Najbardziej znana opowieść mówi, że włoski mnich zrobił pierwszego precla około 610 roku. Skrzyżował paski resztek ciasta tak, żeby wyglądały jak ręce złożone do modlitwy, i rozdawał je dzieciom jako pretiola, małe nagrody. Inna wersja umieszcza to w klasztorze na południu Francji. To opowieści, za którymi nie stoi żaden zapis. Nazwa naprawdę może jednak wskazywać na ręce: niemieckie źródła wywodzą ją od łacińskiego brachium, ramię, a Smithsonian wspomina brachiatus, z ramionami.
Najstarsze wizerunki
Twarde dowody są w starych księgach. Hasło w niemieckiej encyklopedii wymienia dwa lekcjonarze z klasztoru Sankt Peter w Salzburgu, datowane na około 1050 rok i na lata 1070 do 1090, przechowywane dziś w Morgan Library w Nowym Jorku. Hortus deliciarum, rękopis powstały w Alzacji, pokazuje precle na uczcie królowej Estery i króla Aswerusa. Źródła podają różne lata, około 1160 albo 1185, ale wszystkie zgadzają się co do XII wieku.
Znak nad piekarnią
Precel jest godłem piekarzy i ich cechów w południowych Niemczech co najmniej od XII wieku. Jeden szyld piekarski z preclem, datowany na 1111 rok w katedrze w Spirze, znamy tylko z rysunku z 1756 roku. Węzeł miał też swoje miejsce w roku kościelnym. Robiony tylko z mąki i wody, mógł być jedzony w poście, kiedy jajka, smalec i nabiał były zakazane. Bruegel namalował nawet precle na swoim obrazie z 1559 roku o walce karnawału z postem.
Pomyłka z ługiem w Monachium
Błyszczący brązowy Laugenbrezel zawdzięcza skórkę krótkiej kąpieli w ługu. Smithsonian zauważa, że to właśnie ług daje niemieckiemu preclowi połysk i smak. Popularna historia mówi, że w 1839 roku monachijski piekarz Anton Nepomuk Pfannenbrenner przez pomyłkę sięgnął po ług zamiast wody z cukrem. Niemiecka encyklopedia nazywa to legendą: jego rzekomego pracodawcy nie da się zweryfikować, a wymieniona firma powstała dopiero w 1873 roku. Precle szwabskie mają gruby brzuszek i cienkie ramiona, bawarskie są bardziej równe.
Przez ocean i na Oktoberfest
Niemieckojęzyczni osadnicy z południa, Pennsylvania Dutch, przywieźli precle do Ameryki pod koniec XVIII wieku. W 1861 roku Julius Sturgis otworzył piekarnię w Lititz w Pensylwanii, pierwszą komercyjną piekarnię twardych precli w tamtych stronach. W Monachium kobiety sprzedające pieczywo na Oktoberfeście wciąż oferują precle wielkie jak teczka, tuż obok piwa. W niemieckiej piekarni jeden duży Laugenbrezel z masłem to dziś zwykła przekąska, a wygląda bardzo podobnie do węzła nad drzwiami dawnych piekarzy.