Kto wymyślił espresso?
Kilku Włochów, maszyna po maszynie. Angelo Moriondo opatentował parowy ekspres w 1884 roku, Luigi Bezzera i Desiderio Pavoni pokazali caffè espresso w Mediolanie w 1906, a Achille Gaggia dał mu cremę.
Espresso1 espresso (ok. 30 ml)3kcal
Maszyna w Turynie
Historia zaczyna się w Turynie w 1884 roku. Angelo Moriondo dostał patent na nowe urządzenie parowe do oszczędnego i natychmiastowego przyrządzania napoju kawowego. Używało wody i pary, ale parzyło kawę hurtowo, a nie po jednej filiżance. Smithsonian Magazine zauważa, że żadna jego maszyna się nie zachowała i nie ma nawet jej zdjęć. Moriondo to więc pierwsze nazwisko w tej historii, choć nikt dziś nie może spróbować tego, co robiła jego maszyna.
Jedna filiżanka, szybko
Krok, który zrobił z espresso to, czym jest, przyszedł z Mediolanu. Luigi Bezzera zbudował coś, co Britannica nazywa pierwszą znaną maszyną przepychającą parę i gorącą wodę przez zmieloną kawę do jednej filiżanki, i skrócił parzenie z kilku minut do około 30 sekund. W 1903 roku Desiderio Pavoni kupił jego patenty i dodał zawór bezpieczeństwa i dyszę parową do mleka. W 1906 roku obaj pokazali swoją maszynę Ideale i caffè espresso na wystawie światowej w Mediolanie.
Szybko, albo dla ciebie
Po włosku espresso znaczy szybki albo ekspresowy, a Britannica nazywa ten napój chyba pierwszym fast foodem. Smithsonian Magazine podaje drugie znaczenie, zrobione pod wpływem chwili, czyli zrobione tylko dla ciebie, właśnie teraz. Pasuje jedno i drugie. Britannica datuje maszynę Bezzery na 1902 rok, a Smithsonian Magazine mówi po prostu o początku XX wieku. Nikt nie podważa tego, że napój narodził się w północnych Włoszech w pierwszych latach XX wieku.
Gaggia i crema
Wczesne espresso robiono parą przy ciśnieniu około 1,5 do 2 barów. Achille Gaggia zmienił to maszyną z dźwignią i tłokiem, która przepychała wodę przez kawę przy 8 do 10 barach. Smithsonian Magazine opisuje, że wychodziło z warstwą pianki na wierzchu, a ludzie podchodzili do niej nieufnie, dopóki Gaggia nie zaczął nazywać jej caffè crema. Ta złota pianka, crema, według Britanniki trzyma w sobie aromat. Smithsonian nazywa to narodzinami współczesnego espresso.
Espresso dziś
W 1961 roku Faema E61 wprowadziła pompę z silnikiem dającą stałe 9 barów i to wciąż podstawowa zasada większości kawiarnianych ekspresów. Espresso stało się częścią codziennego życia we Włoszech, wplecione w dzień, jak pisze Britannica, i stamtąd ukształtowało picie kawy na całym świecie. To podstawa cappuccino i latte. Jedno espresso to wciąż mała filiżanka zrobiona w mniej więcej pół minuty, i właściwie o to chodzi w tej nazwie.